Νέες απειλές Τραμπ – Χαμενεΐ στη σκιά των έμμεσων συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν στη Γενεύη
Οι νέες λεκτικές αντεγκλήσεις ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, έρχονται σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία, καθώς στη Γενεύη βρίσκονται σε εξέλιξη έμμεσες συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Οι εκατέρωθεν απειλές, με αναφορές σε «συντριπτική απάντηση» από την αμερικανική πλευρά και «ισχυρή εκδίκηση» από το Ιράν, αναζωπυρώνουν τους φόβους για νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, την ώρα που η διεθνής κοινότητα προσδοκά έστω και περιορισμένη αποκλιμάκωση.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι συνομιλίες στη Γενεύη επικεντρώνονται σε ένα πλαίσιο αμοιβαίων βημάτων, που θα μπορούσε να περιλαμβάνει σταδιακή άρση ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων με αντάλλαγμα αυστηρότερους περιορισμούς στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και μεγαλύτερη διαφάνεια στους ελέγχους. Ωστόσο, οι σκληρές δημόσιες δηλώσεις των δύο ηγετών δυσχεραίνουν το έργο των διαπραγματευτών, καθώς περιορίζουν τα περιθώρια πολιτικών ελιγμών και ενισχύουν τα πιο αδιάλλακτα στοιχεία και στις δύο πλευρές.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η ρητορική κλιμάκωση εξυπηρετεί και εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες. Ο Τραμπ επιχειρεί να εμφανιστεί αμετακίνητος απέναντι στην Τεχεράνη, απευθυνόμενος σε ένα εκλογικό ακροατήριο που παραμένει καχύποπτο απέναντι σε κάθε μορφή συμβιβασμού. Αντίστοιχα, ο Χαμενεΐ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε πιθανή συμφωνία δεν θα εκληφθεί στο εσωτερικό ως υποχώρηση υπό πίεση, αλλά ως αποτέλεσμα «ανθεκτικότητας» απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις και πιέσεις.
Παρά τη σκληρή ρητορική, διπλωματικοί παρατηρητές στη Γενεύη εκτιμούν ότι καμία πλευρά δεν επιθυμεί μια ανεξέλεγκτη στρατιωτική σύγκρουση, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας στην περιοχή και εύθραυστης παγκόσμιας οικονομικής συγκυρίας. Ωστόσο, προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος «ατυχήματος» ή λανθασμένου υπολογισμού παραμένει υψηλός, ειδικά εάν συνεχιστούν οι προκλήσεις σε θαλάσσιες οδούς και μέσω περιφερειακών συμμάχων. Το επόμενο διάστημα θα είναι καθοριστικό για το αν η Γενεύη θα αποτελέσει αφετηρία μιας έστω περιορισμένης αποκλιμάκωσης ή αν οι απειλές Τραμπ και Χαμενεΐ θα προαναγγείλουν έναν νέο κύκλο έντασης.